Atopik dermatit, sıklıkla çocukluk çağında başlayan ve ciltte kuruluk, kaşıntı ve kızarıklık ile seyreden kronik bir deri hastalığıdır. Genellikle alerjik bünyeye sahip kişilerde görülen atopik dermatit, vücudun bağışıklık sisteminin kendi vücut hücrelerine reaksiyon göstermesi nedeniyle otoimmün bir kökene sahiptir. Bu özellik, atopik dermatit hastalarında ilerleyen dönemde astım ve saman nezlesi gibi alerjik kökenli hastalıkların ortaya çıkma ihtimalini artırır.

Atopik Dermatit Neden Olur?

Atopik dermatitin kesin nedeni günümüzde tam olarak bilinmemektedir. Ancak yapılan araştırmalar, hastalığın gelişmesinde bazı mekanizmaların etkili olduğunu ortaya koymuştur. Cilt dokularında gelişen alerjik iltihabi reaksiyonlar, kuruluk, kaşıntı ve kızarıklık gibi bulgulara yol açar. Bu reaksiyonlar, cilt bütünlüğünü bozarak enfeksiyonlara yatkınlık oluşturur. Ayrıca ailesinde egzama, alerji, astım gibi otoimmün hastalıklara sahip yakınları olan bireylerin atopik dermatit geliştirme ihtimali daha yüksektir.

Atopik dermatit nedeniyle cilt dış etkenlere karşı direncini kaybeder ve bazı çevresel faktörler cilt bulgularını tetikleyebilir. Bu faktörler arasında şunlar yer alır:

Çok sıcak suyla duş veya banyo yapılması

Cildin uzun süre kaşınması

Terleme

Çok sıcak veya soğuk hava

Kuru hava

Sabun, dezenfektan veya deterjan gibi tahriş edici maddeler

Çamur, kum, toz veya duman gibi çevresel tahriş edici maddeler

Yün veya sentetik kıyafetler

Fiziksel veya duygusal stres

Parfüm, polen, küf gibi alerjenler

Atopik Dermatit Belirtileri Nelerdir?

Atopik dermatit, vücudun belirli bölgelerinde ortaya çıkan kızarık ve kaşıntılı cilt lezyonlarıyla kendini gösterir. Bu cilt bulguları genellikle ataklar hâlinde ortaya çıkar ve ataklar arasında iyileşme dönemleri yaşanır. Atopik dermatit semptomlarının vücuttaki dağılımı ve şiddeti yaşa bağlı olarak farklılık gösterebilir.

Sıklıkla gözlenen belirtiler şunlardır:

Kaşıntı

Çok kuru cilt

Kızarıklık ve hassasiyet

İkincil enfeksiyonlara bağlı iltihabi akıntı, ağrı ve deride sıcaklık artışı

Bebeklik döneminde cilt bulguları saçlı deri, yanaklar, kol ve bacaklarda yoğunlaşırken, yaş ilerledikçe dirsekler, dizler, ense ve göz çevresinde de görülebilir. Yetişkinlerde ise çevresel etkenlerin etkisiyle döküntüler ve yaygın egzama izlenebilir.

Atopik Dermatit Tanısı Nasıl Konur?

Atopik dermatit teşhisi, genellikle hekim tarafından yapılan fizik muayene ile konur. Hekim, gerekli gördüğü durumlarda diğer alerjik problemlerin ekarte edilmesi için bazı kan tahlilleri isteyebilir. Deri yama testi, alerjik reaksiyonu tetikleyebilecek etkenlerin tespit edilmesi için uygulanabilir. Bu testte, alerjik reaksiyona neden olabilecek maddeler cildin belirli bölgelerine uygulanır ve hangi maddelere karşı alerjiniz olduğu belirlenir.

Atopik Dermatit Tedavisi

Atopik dermatitin kesin bir tedavisi yoktur. Tedavinin amacı, belirtileri kontrol altına alarak hastanın yaşam kalitesini artırmaktır. Bu doğrultuda hastalara çeşitli yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavileri önerilir.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Cildin sık sık nemlendirilmesi, özellikle banyo sonrasında

Bol sıvı tüketilmesi

Ortamın nemlendirilmesi

Bol ve rahat kıyafetlerin tercih edilmesi

Cildin sık kaşınarak irrite edilmesinden kaçınılması

Şikâyetleri tetiklediği bilinen çevre faktörlerinden uzak durulması

İlaç Tedavisi

Kortikosteroid Kremler: Kaşıntının azaltılması için kullanılır.

Ağızdan Alınan Kortikosteroidler ve Antihistaminikler: Şiddetli vakalarda reçete edilebilir.

Antibiyotikler: İkincil gelişen enfeksiyonların tedavisinde kullanılır.

Bağışıklık Sistemini Baskılayıcı İlaçlar: Tedaviye yanıt vermeyen vakalarda başvurulabilir.

Atopik Dermatit ve Uzun Dönem Sağlık Sorunları

Atopik dermatit hastalarında uzun dönemde astım, nörodermatit, ikincil deri enfeksiyonları ve alerjik kontakt dermatit gibi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Bu nedenle, belirtilerin kontrol altına alınması ve hastaların yaşam kalitesinin artırılması büyük önem taşır.

Atopik dermatit, yaşam kalitesini düşüren ve kronik seyreden bir deri hastalığıdır. Belirtileri kontrol altına almak ve hastaların günlük yaşamını kolaylaştırmak için uygun tedavi yöntemleri ve yaşam tarzı değişiklikleri uygulanmalıdır. Erken teşhis ve tedavi, atopik dermatitin etkilerini azaltmada önemli rol oynar.