Bütün çocuklar altını ıslatabilir, ancak 5 yaş üstü çocuklarda sık görülen gece alt ıslatma sorunu genellikle genetik nedenlidir. Eğer çocuğunuz 3 ayda haftada 2 kereden fazla altını ıslatıyorsa, bir günde 7’den fazla sayıda idrara çıkıyorsa, tuvalete koşarak ya da son dakika gidiyorsa tedavi gerekebilir. Çocuk Ürolojisi ve Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selami Sözübir alt ıslatma nedenleri ve tedavisini anlattı.

Gece Alt Islatma Nasıl Bir Hastalıktır?

5 yaşın üzerindeki çocukların haftada en az iki kez gece uykusu sırasında farkında olmadan idrar yapmasına gece alt ıslatması denir. Sağlıklı çocuklar da uyku öncesi aşırı sıvı aldıklarında gece idrar kaçırabilirler. Bu durumun bir rahatsızlık olarak düşünülüp tedavi edilmesi için 3 ayda haftada 2 kereden fazla olması gerekir. Gece altını ıslatma iki çeşittir:

• Birincil (primer) altını ıslatma: Başlangıçtan beri varsa.
• İkincil (sekonder) altını ıslatma: Rahatsızlık sonradan ortaya çıkmışsa.

Ne Kadar Sıklıkla Görülür?

Gece altını ıslatma çoğunlukla mesane gelişimindeki gecikmenin bir sonucudur. Yaş ilerledikçe sıklığı azalır ve erkek çocuklarda daha sık görülür.

• 3 yaşındaki çocukların %40'ı altını ıslatırken,
• 5 yaşında bu oran %20'ye,
• 6 yaşında %10'a düşer.

Gece Altını Islatmanın Nedenleri Nelerdir?

Gece altını ıslatma genellikle genetik yatkınlığa dayanır. Anne veya babadan birinde altını ıslatma öyküsü varsa, çocukta %44, her ikisinde varsa %77 oranında altını ıslatma sorunu yaşanır. Gece altını ıslatan çocukların %3’ünde böbrek ve idrar yollarına ait doğuştan bozukluklar, böbrek hastalıkları, gizli bel kemikleri açıklıkları (spina bifida), şeker hastalığı, sara hastalığı, parazitler, besin alerjileri gibi durumlar saptanır.

Belirtilere Dikkat Edin

• Gece altını ıslatma ani olarak başladıysa,
• Gündüz de altını ıslatıyorsa,
• Kabızlık ya da altının kirlenmesi mevcutsa,
• İdrar yaparken ağrı duyuyorsa,
• Bir günde 7’den fazla sayıda idrara çıkıyorsa,
• Tuvalete koşarak ya da son dakikada gidiyorsa,
• İşeme sayıları haftada 2’den fazla ve gecede 1’den fazla ise,
• Gece içinde işemesi az miktarda ancak fazla sayıda ise.

Alt Islatan Çocuğa Bez Bağlamak Doğru Mudur?

Altını ıslatan çocuğa bez bağlamak, çocuğun bu durumdan rahatsız olma durumunu ortadan kaldırır ancak alt ıslatma sorununu çözmez.

Tedavisi Nasıl Yapılıyor?

Gece altını ıslatan çocukların bir kısmı kendiliğinden düzelebilir. Ancak çocuğa ve aileye sıkıntı vermesi, çocuğun kendine güvenini azaltabilmesi ve başka davranış sorunlarının olabilmesi nedeniyle tedavi önerilir. Tedaviye başlamadan önce uzman bir hekim tarafından çocuğun detaylı fiziksel muayenesi yapılmalı ve idrar kaçırmaya yol açabilecek diğer nedenler gözden geçirilmelidir.

Aile, Çocuk ve Hekim İş Birliği İçinde Olmalı

Tedavinin başarılı olmasının ilk şartı aile, çocuk ve hekim arasında tam bir iş birliğinin olmasıdır. Ana prensip çocuğa güven vererek suçluluk hissini ortadan kaldırmak ve olayı çocuğun sahiplenmesini sağlamaktır. Öncelikle çocuğun kendisinin veya ailesinin gece uyanmasına yönelik programlar denenir. Ailenin desteği ile beraber motivasyon tedavisi ve ilaç tedavisi birlikte uygulanırsa başarı oranı %70-80’i bulur. İlaç tedavisinin en önemli dezavantajı tedavi kesildikten sonra rahatsızlığın tekrar riski bulunmasıdır. Bu nedenle son yıllarda alarm ve ilaç tedavisinin birlikte kullanılması önerilir. Alarm cihazları, çocuk idrar kaçırmaya başlar başlamaz çocuğu uyandırarak mesanesini kontrol etmesine yardımcı olur. Alarm tedavisine en az 3 ay devam edilmelidir ve bu tedavi ile %85’e varan iyileşme sağlanır. Alarm tedavisi sonunda tekrarlama riski ise oldukça düşüktür.