Aşırı sıcaklar ve yüksek nemin göz açtırmadığı bu yaz günlerinde ‘sıcak çarpması’ deyip geçmemek, çok dikkatli olmak gerekiyor. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Meltem Batmacı, vücudumuzun aşırı ısıyı dengeleyememesinin sıcak çarpmasına yol açtığını, bunun da beyinden kalbe, kaslardan böbreklere dek çok ciddi hasarlara neden olabildiğini hatta bilinç kaybı ve ölümle sonuçlanabildiğini söylüyor. Sıcak çarpmasından korunmak için mutlaka gereken önlemleri almamız gerektiğini vurgulayan Dr. Batmacı, bazı belirtilerde ise hiç zaman kaybedilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Meltem Batmacı, ihmale gelmez o belirtileri ve sıcak çarpmasında hayat kurtaran yöntemleri anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu. 

Halk arasında ‘sıcak çarpması’ ya da ‘güneş çarpması’ olarak bilinen hipertermi zamanında müdahale edilmediğinde ölüme kadar gidebilen çok ciddi bir sorun. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Meltem Batmacı “Vücudumuz 37.5 dereceyi korumak amacı taşır, çünkü yaşamsal biyokimyasal olaylar, hücrelerin hayatını idame ettirebilmesi için optimum vücut ısısı 37.5 derecedir. Bu sıcaklığın altı da üstü de yaşam için zorlayıcı ve tehdit edicidir. Aşırı sıcak ve nemli hava, hissedilen sıcaklığı artırdığı gibi yeterince sıvı alınmadığı ve uzun süre güneşe ya da sıcağa maruz kalındığı durumda vücuttaki ısı düzenleyici mekanizmalar işlevini yerine getiremez. Sıcak çarpması olduğunda halsizlik, baş dönmesi, tansiyon düşüklüğü, çarpıntı, huzursuzluk ve şuur kaybı gibi olgularla birlikte kalpten beyne, kaslardan böbreklere kadar ciddi hasarlar gelişebilir. Sorunun şiddetine göre müdahalede geç kalınırsa ölüme dahi yol açabilir” diyor. 

Sıcak çarpmasından korunmak için

Özellikle kronik hastalığı olanlar (diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı, akciğer/ böbrek hastalığı vb), yaşlılar, çocuklar, hamile ve emzirenler, yatağa bağımlı, hareketleri kısıtlı, bakıma muhtaç olan kişiler (sıcaktan kaçınma davranışı gösteremezler), demans hastaları, psikiyatrik hastalığı olanlar, obezler ve kronik ilaç kullananlarda sıcak çarpmasının çok daha tehlikeli olabildiğini belirten Dr. Meltem Batmacı, risk grubundaki kişilerde çok daha dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Batmacı; sıcak çarpmasından korunmak için günde en az 2,5 litre su içmek, hafif gıdalar yemek, vücudu saran giysilerden kaçınmak, teri emen ve pamuklu açık renk giysiler giymek, güneş koruyucu ve şapka kullanmak, aşırı egzersizden kaçınmak, egzersiz için daha serin olan sabah veya akşam saatlerini tercih etmek, 10-16 saatleri arası güneşten kaçınmak, araba çalışmazken içinde kalmamak ve sık ılık duş almak gerektiğini vurguluyor. 

Dikkat! Bu belirtiler baş gösterdiyse

Dr. Meltem Batmacı sıcak çarpmasının belirtilerini şöyle sıralıyor: “Terleme (her zaman olmayabilir hatta bazen tamamen durabilir), halsizlik, bitkinlik, isilik denilen döküntüler, sıcak krampları, kas ağrısı, kas spazmı, baş dönmesi, bayılma, tansiyon düşüklüğü, nabızda hızlanma, bulantı- kusma, baş ağrısı, baş dönmesi, ateş, nefes darlığı, hızlı nefes alıp verme, çarpıntı, göğüs ağrısı, ritm problemleri, huzursuzluk, sersemlik, şuur bozukluğu, halüsinasyon, bilinç kaybı, koma. Bu belirtilerden biri bile varsa mutlaka doğru tedavi yöntemlerini uygulamak gerekir.” 

Sıcak çarpması olan kişiye nasıl davranılmalı?

Sıcak çarpması semptomları başlamış birine evde ya da dışarıda doğru yaklaşımlarda bulunmak gerektiğini vurgulayan Dr. Meltem Batmacı, hayat kurtaran yöntemleri şöyle sıralıyor;

·       Kişi mümkünse serin hava akımı olan, gölge bir yere taşınmalı

·       Sakin olması ve olabildiğinde hareket etmemesine özen gösterilmeli

·       Dinlendirilmeli ve bulunduğu ortam serinletilmeli

·       Bilinci açıksa azar azar ve sık sık soğuk su içirilmeli. Mide kramplarına neden olabileceğinden buzlu su içirilmemeli

·       Şekerli içeceklerden, alkol ve kafeinli içeceklerden uzak durulmalı

·       Ilık suyla kompres yapılmalı, mümkünse ılık suyla duş aldırılmalı

·       Tansiyonu düşmüşse ayaklarının altına yükselti koyularak ayakları yukarı kaldırılmalı

·       Tüm bunlara rağmen durumunda rahatlama olmuyorsa mutlaka sağlık kuruluşundan yardım alınmalıdır.