Skolyoz, omurganın orta hattan sağa veya sola doğru eğrildiği bir durumu ifade eder. Bu durum genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkar ve Ergenlik Çağı İdiopatik Skolyoz (AIS) olarak adlandırılır. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Ufuk Aydınlı, bu konuda ailelere rehberlik ediyor ve skolyoz hakkında bilinmesi gereken 10 önemli soruyu yanıtlıyor.

1.     Her Omurga Eğriliği Skolyoz mudur?

Ergenlik Çağı İdiopatik Skolyoz tanısı için doktor tarafından yapılan muayenede, sendromik bulgular olmamalıdır. Ayrıca, nörolojik veya kaslara ait bir problem olmamalı ve radyolojik tetkikler skolyoz dışında herhangi bir sorun göstermemelidir. Omurgada 3 boyutlu bir deformasyon görülmeli ve bu deformasyon tek, çift veya üçlü eğrilikler şeklinde olabilir.

2.     Görülme Sıklığı Erkek ve Kız Çocuklarında Farklılık Gösteriyor mu?

AIS, kız çocuklarında erkeklere göre daha sık görülür. Türkiye'de yapılan araştırmalara göre, AIS görülme sıklığı kızlarda erkeklere göre yaklaşık olarak 1.5 kat fazladır. Bu durum, tedavi ihtiyacının da kız çocuklarında daha fazla olmasına yol açabilir.

3.     AIS, Kız ve Erkek Çocuklarda Farklı mı İlerler?

AIS genellikle 10-16 yaş aralığında görülür ve ilerleme sürecinde cinsiyet farklılıkları gözlemlenebilir. Düşük dereceli skolyoz, kızlarda daha sık görülürken, erkeklerde ilerleme genellikle daha yavaş olabilir. Kızlarda cerrahi gerektiren derecelerin, erkeklere göre daha fazla olduğu belirtilmektedir.

4.     İlerlediğinde Hangi Hastalıklara Yol Açar?

Omurganın eğriliği arttıkça vücut simetrisi etkilenir. Bu durum, omuz seviye farkları, beldeki deformasyonlar ve göğüs kafesinde değişiklikler şeklinde ortaya çıkar. Skolyoz ilerledikçe kalp ve akciğer problemleri gibi ciddi sağlık sorunları da gelişebilir.

5.     AIS, Yalnızca Estetik Bir Sorun mudur?

Başlangıçta estetik bir sorun gibi algılanabilen AIS, ilerledikçe işlevsel problemlere neden olabilir. Özellikle ileri dereceli skolyozlarda, sırt ve bel ağrılarına ek olarak, kemik ve eklem deformasyonları ortaya çıkabilir. Bu durumda ameliyat, önemli bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilir.

6.     Korse ile Tedavi Mümkün mü?

AIS'nin erken dönem teşhisinde, yani eğriliğin 20 derece üzerinde olduğu durumlarda korse kullanımı önerilebilir. Ancak korse kullanımı uzun süreli ve düzenli olmalıdır. Her hasta için uygun olmayabilir ve kullanım süreci hastanın yaşam kalitesini etkileyebilir.

7.     Spesifik Egzersiz, Pilates ve Yoga Ne Kadar Yararlı?

Egzersizlerin AIS tedavisindeki etkisi üzerine yapılan araştırmaların net bir sonuca ulaşamadığı belirtilmektedir. Egzersizler kas gelişimini destekleyebilir ancak skolyozun düzelmesi veya ilerlemesini önlediği konusunda sağlam kanıtlar bulunmamaktadır.

8.     Ameliyat Nasıl Yapılır?

AIS tedavisinde cerrahi seçenek, eğriliğin derecesine ve hastanın durumuna göre belirlenir. Ameliyat genellikle sırt ve bel bölgesinde yapılır ve omurgaya vidalar yerleştirilerek gerçekleştirilir. Sinirlerin korunması için nöromonitörizasyon gibi modern teknikler kullanılabilir.

9.     Ameliyat Sonrası Hasta Ne Zaman Normal Hayata Dönebilir?

Ameliyat sonrası iyileşme süreci hastanın durumuna göre değişiklik gösterir. Hastalar genellikle birkaç gün hastanede kalır ve ameliyat sonrası 3-4 hafta içinde günlük aktivitelerine dönebilirler. Spor ve daha yoğun aktiviteler için iyileşme süreci daha uzun olabilir.

10.   Ameliyat Yöntemi Neyle Belirlenir?

Skolyoz ameliyat yöntemi, hastanın eğriliğinin şiddetine, omurganın yapısına ve cerrahi ekibin tercihlerine göre belirlenir. Her hasta için en uygun yöntem, hastanın sağlık durumuna ve iyileşme potansiyeline göre değerlendirilir.