Bilim dünyası, çiçek hastalığının sona ermesini ve günümüzde Maymun Çiçeği hastalığına karşı kullanılan aşıların başarısını sağlayan büyük bir sırra odaklandı. Araştırmalar, bu etkili aşıların temelinin kimsenin teşhis edemediği bilinmeyen bir virüse dayandığını ortaya koyuyor.

Maymun Çiçeği Virüsü Dünya Genelinde Yayılıyor
Son 50 yıldır büyük ölçüde Afrika kıtasında görülen Maymun Çiçeği virüsü, 2022’nin Mayıs ayından itibaren dünya genelinde hızla yayılmaya başladı. Bu virüse karşı koruma sağlamak amacıyla bilim insanları geçmişte çiçek hastalığına karşı kullanılan iki önemli aşıya, ACAM2000 ve JYNNEOS’a yöneldi.

ABD’de yalnızca bu iki aşıya kullanım onayı verilmiş durumda. Avrupa Birliği de JYNNEOS’un kullanımını onayladı. Uzmanlara göre, bu aşılar son derece güvenli ve etkili. Ancak, bu aşıların kökeni bilim dünyasında hâlâ büyük bir gizem taşıyor.

Aşıların Kökenine Dair Çelişkili Bulgular
Uzun yıllar boyunca çiçek aşısının sığır çiçeği virüsünden türetildiği düşünülüyordu. Ancak 1939 yılında yapılan moleküler testler ve daha yakın zamanda gerçekleştirilen genetik sekanslamalar bu teoriyi çürüttü. Çalışmalar, bu aşıların bilinmeyen bir virüsten üretildiğini gösteriyor.

Virüsün Kaynağı Hâlâ Bilinmiyor
Bilim insanları, bu virüsün doğal ortamını veya aşıya nasıl dahil olduğunu hâlâ tespit edebilmiş değil. Ancak kesin olan bir şey var: Çiçek hastalığıyla mücadelede milyonlarca hayat kurtaran bu gizemli virüs, Maymun Çiçeği virüsünün de yayılma hızını büyük ölçüde sınırlıyor.

Almanya’daki Robert Koch Enstitüsü’nden virolog Dr. Jose Esparza, "Uzun bir süre çiçek aşısının sığır çiçeği virüsünden geldiği düşünüldü. Ancak genetik analizler, çiçek aşısının farklı bir kökene sahip olduğunu ortaya koydu," açıklamasını yaptı.

Tarihi Araştırmalar Yeni Bilgilere Işık Tutuyor
Esparza’nın liderlik ettiği bir ekip, 2017 yılında Philadelphia’da üretilmiş 1902 tarihli bir çiçek aşısını incelemeye aldı. Yapılan testler, bu aşının sığır çiçeği virüsü içermediğini, bunun yerine at çiçeği virüsü ile bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

Araştırma ekibi, diğer tarihi aşı örneklerini de inceledi ve hiçbirinde sığır çiçeği virüsüne rastlanmadığını belirledi. Çalışmalar, çiçek aşısının temelinin bilinmeyen bir virüs olduğunu destekliyor.

Gizemli Virüsün Hikayesi
Esparza’ya göre, bu gizemli virüsün çiçek aşısına dahil olması, aşı üretim yöntemlerindeki değişimlerle ilgili olabilir. 19. yüzyılda aşılama, insandan insana yapılırken, daha sonra hayvanlar üzerinden gerçekleştirilmeye başlandı. Bu süreçte farklı hayvan türleri kullanılmış olabilir ve bilinmeyen bir virüs tesadüfen çiçek aşısına dahil olmuş olabilir.

Yirminci yüzyılın ortalarına gelindiğinde, bu gizemli virüs dünya genelinde en yaygın kullanılan aşı türü haline geldi. Günümüzde bu virüs, Maymun Çiçeği hastalığıyla mücadelede önemli bir rol oynuyor ve milyonlarca hayatı kurtarmaya devam ediyor.